Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti iş birliğiyle hazırlanan “Dumansız Kampüs Programı Uygulama Rehberi” yürürlüğe girdi.
Üniversite kampüslerinde tütün kullanımını en aza indirmeyi hedefleyen rehber; yasaklar, denetimler, sigara bırakma desteği ve öğrenci odaklı farkındalık çalışmalarıyla yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Dünya genelinde önlenebilir hastalıklar ve erken ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olarak gösterilen tütün kullanımıyla mücadelede Türkiye, üniversite kampüslerini kapsayan kapsamlı bir uygulamayı hayata geçirdi. Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından hazırlanan “Dumansız Kampüs Programı Uygulama Rehberi” yürürlüğe girerken, üniversitelerde dumansız yaşam kültürünün yaygınlaştırılması hedefleniyor.Rehber, özellikle üniversite çağındaki gençlerin tütün bağımlılığından korunmasını, pasif içiciliğin önlenmesini ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının güçlendirilmesini amaçlıyor. Yetkililer, üniversiteleri yalnızca eğitim kurumları değil, aynı zamanda koruyucu halk sağlığının en etkili şekilde uygulanacağı yaşam alanları olarak değerlendiriyor.
Üniversitelerde Sigaraya Sıkı Düzenleme
Yeni uygulama kapsamında üniversitelerde kapalı alanların tamamında, balkon, teras ve yangın merdiveni gibi bölümlerde tütün ürünlerinin kullanımı kesin olarak yasaklanacak. Kurallar öğrenciler, akademik ve idari personel ile kampüse gelen ziyaretçileri de kapsayacak.Açık alanlarda sigara kullanımına izin verilmesi halinde ise bu alanların bina giriş ve çıkışlarından en az 20 metre uzaklıkta, birbirlerinden ise en az 200 metre mesafede oluşturulması gerekecek. Ayrıca bu alanlarda sandalye, masa, ısıtıcı, soğutucu ya da yiyecek-içecek hizmeti gibi uygulamalara izin verilmeyecek.
Kampüslerde Tütün Satışı Yasaklanıyor
Rehber doğrultusunda üniversite kampüsleri içerisindeki kantin, kafeterya ve sosyal tesislerde tütün ürünlerinin satışı tamamen yasaklanacak. Bunun yanı sıra reklam, tanıtım materyali, fiyat listesi, küllük ve tütün kullanımını teşvik edebilecek ürünlerin bulundurulmasına da izin verilmeyecek.Kurallara uymayan işletmeler hakkında kira sözleşmesinin feshedilmesine kadar uzanan idari yaptırımlar uygulanabilecek.Denetimler Artacak, Dijital İhbar Sistemi DevredeÜniversiteler, 4207 sayılı Kanun kapsamında yasak alanlarda tütün kullanan kişilere yönelik idari para cezası uygulanabilmesi için yetkili personel görevlendirecek.Öğrenciler ve çalışanlar ise kampüslerdeki ihlalleri ALO 184 SABİM Tütün İhbar Hattı ile Yeşilay’ın “Yeşil Dedektör” mobil uygulaması üzerinden bildirebilecek. Ayrıca üniversiteler iki yılda bir gerçekleştirecekleri anketlerle öğrencilerin ve çalışanların tütün kullanım eğilimlerini takip edecek.
Sigarayı Bırakanlara Destek ve Ödül
“Dumansız Kampüs Programı” yalnızca yasaklara değil, sigarayı bırakmayı teşvik eden destek mekanizmalarına da yer veriyor.Üniversiteler kampüs bünyesinde veya sağlık kuruluşlarıyla iş birliği içerisinde Sigara Bırakma Poliklinikleri oluşturacak. Tütün kullanımını bırakan öğrenci ve çalışanlara ise takdir belgeleri, sağlıklı yaşam etkinliklerine öncelikli katılım hakkı ve “Dumansız Yaşam Elçisi” gibi sembolik görevler verilecek.Ayrıca öğrencilerin sigara yerine sosyal ve sportif faaliyetlere yönlendirilmesi amacıyla kütüphane, satranç alanları, spor sahaları ve benzeri yaşam alanlarının artırılması teşvik edilecek.Her Üniversitede Dumansız Kampüs Kurulu KurulacakRehber kapsamında üniversitelerde rektör veya rektör yardımcısının başkanlığında en az yedi kişiden oluşan “Dumansız Kampüs Kurulu” oluşturulacak.
Kurul üyelerinin herhangi bir bağımlılığının bulunmaması şartı aranacak.Öğrencilerin sürece aktif katılımını sağlamak amacıyla her fakülte ve bölümde öğrenci temsilcilerinin yer aldığı Genç Yeşilay Kulüpleri kurulacak. Üniversiteler ayrıca yılda en az iki kez tütünün zararları konusunda eğitim düzenleyecek ve her yıl hazırlayacakları öz değerlendirme raporlarıyla uygulamanın başarısını takip edecek.Yeni uygulamayla birlikte üniversite kampüslerinde sağlıklı yaşam kültürünün güçlendirilmesi, gençlerin tütün bağımlılığından korunması ve dumansız nesillerin yetiştirilmesi hedefleniyor.Rehbere ulaşmak isteyenler, YÖK tarafından yayımlanan “Dumansız Kampüs Programı Uygulama Rehberi”ni inceleyebilir.
