“Eczacı, Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Gücüdür”Türk Eczacıları Birliği, 14 Mayıs Bilimsel Eczacılık Günü dolayısıyla yaptığı basın açıklamasında, toplum eczanelerinin sağlık sistemindeki kritik rolüne dikkat çekti.
Açıklamada, eczacıların yalnızca ilaç temin eden sağlık profesyonelleri olmadığı; koruyucu sağlık hizmetlerinden kronik hastalık yönetimine kadar birçok alanda sağlık sisteminin temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı.Birlik, bu yılın temasını “Sağlıklı Yaşamda Toplum Eczaneleri – Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Gücü: Eczacı” olarak belirledi.“Eczaneler Sağlık Sisteminin En Erişilebilir Noktası”Açıklamada, Türkiye genelinde faaliyet gösteren 30 bini aşkın toplum eczanesi ile 55 bin eczacının sağlık hizmetlerinin en yaygın ve güvenilir unsurlarından biri olduğu ifade edildi. Özellikle COVID-19 sonrası dönemde dünyada eczane temelli halk sağlığı uygulamalarının hız kazandığına dikkat çekilerek, aşılama, kronik hastalık takibi ve danışmanlık hizmetlerinde eczanelerin etkin rol üstlendiği belirtildi.
Türkiye’de ise toplum eczanelerinin birinci basamak sağlık kuruluşları arasında stratejik öneme sahip olduğu kaydedilen açıklamada, eczacıların sağlık sistemine sunabileceği katkının yeterince değerlendirilmediği ifade edildi.Yılda 508 Milyon Reçete İşleniyorEczanelerin sağlık sistemi içerisindeki yüküne dikkat çekilen açıklamada, yalnızca Sosyal Güvenlik Kurumu reçeteleri kapsamında yılda yaklaşık 508 milyon reçetenin eczanelerde işlem gördüğü belirtildi.Son yıllarda kronik hastalıkların hızla arttığına dikkat çeken Birlik, Sağlık Bakanlığı verilerine göre son bir yılda yaklaşık 30 milyon kişiye kronik hastalık taraması yapıldığını ve 7 milyon yeni tanı konulduğunu açıkladı. Yeni tanıların büyük bölümünü obezite, kardiyovasküler risk, hipertansiyon ve diyabet oluşturdu.Açıklamada, her 5 kişiden 3’ünün kronik hastalık riski altında olduğuna işaret edilerek, daha güçlü bir birinci basamak sağlık sistemine ihtiyaç olduğu vurgulandı.
“Eczacının Rolü Güçlendirilmeli”
Türk Eczacıları Birliği, eczacıların koruyucu sağlık hizmetlerinde daha aktif görev alması gerektiğini belirterek şu alanlara dikkat çekti:• Kronik hastalık yönetimi• Bağışıklama hizmetleri• İlaç etkileşimlerinin denetlenmesi• Çoklu ilaç kullanımına bağlı risklerin azaltılması• Güvenli ilaç kullanım danışmanlığıBirlik, bu hizmetlerin hem kamu harcamalarını azaltacağını hem de erken risk tespiti sağlayacağını ifade etti.Kamu Eczacılarının Sorunları GündemdeAçıklamada, kamu kurumlarında görev yapan eczacıların yaşadığı yapısal sorunlara da değinildi. Kadro yetersizliği, ekonomik hakların karşılanmaması ve çalışma koşullarındaki sorunların sağlık sisteminin verimliliğini olumsuz etkilediği belirtildi.Klinik eczacılık uygulamalarının yaygınlaştırılmasının sağlık hizmetlerinin kalitesi açısından kritik önemde olduğu kaydedildi.
“Eczacılıkta İstihdam Krizi Var”
Türk Eczacıları Birliği, plansız açılan eczacılık fakülteleri nedeniyle genç eczacıların ciddi istihdam sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını açıkladı.2001 yılında 8 olan eczacılık fakültesi sayısının bugün 64’e ulaştığı belirtilirken, bunların yalnızca 19’unun tam akredite eğitim verebildiği ifade edildi.2025 yılında mezun sayısının 3 bin 868’e yükseldiğine dikkat çekilen açıklamada, halen 25 binin üzerinde eczacılık öğrencisinin eğitim gördüğü kaydedildi.Birlik, çözüm için şu önerileri sıraladı:• Yeni eczacılık fakültesi açılmaması• Kontenjanların bilimsel verilere göre düzenlenmesi• Başarı sıralaması barajının 50 bin olması• Eğitimde kalite ve akreditasyonun esas alınması• Kamu, klinik ve endüstri eczacılığı alanlarında yeni istihdam modelleri oluşturulması“Eczacılığı Ticari Faaliyet Olarak Görmüyoruz”Açıklamada, 6197 Sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’da yapılması planlanan düzenlemelere de değinildi.Türk Eczacıları Birliği, eczacılık mevzuatında yapılacak değişikliklerin meslek örgütünün görüşü alınarak hazırlanması gerektiğini vurguladı.
“Eczacılığı basit bir ticaret faaliyeti haline getiren anlayışları kabul etmiyoruz” denilen açıklamada, özgür ve bağımsız eczane modelinin korunmasının önemine dikkat çekildi.İlaç Yokluğu ve Sağlık Harcamaları UyarısıBirlik, Türkiye’de sağlık harcamalarının OECD ortalamasının oldukça altında kaldığını belirterek, yenilikçi ilaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını ifade etti.Açıklamada, küresel ilaç şirketlerinin düşük geri ödeme politikaları ve kur baskısı nedeniyle Türkiye pazarından çekildiği ya da sınırlı sayıda ürün sunduğu kaydedildi.Türkiye’de kişi başı ilaç harcamasının yaklaşık 131 dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, OECD ortalamasının ise 570 dolar civarında olduğu aktarıldı.Türk Eczacıları Birliği, ilaç yokluklarının temel nedeninin mevcut ilaç fiyatlandırma politikaları olduğunu belirterek yerli ilaç üretiminin stratejik bir devlet politikası haline getirilmesi gerektiğini savundu.
“Halkın Güvenli İlaca Erişimini Savunmaya Devam Edeceğiz”
Açıklamanın sonunda Türk Eczacıları Birliği, halk sağlığını, mesleki bağımsızlığı ve vatandaşların güvenli ilaca erişim hakkını savunmaya devam edeceklerini belirtti.Birlik ayrıca, Türkiye’nin dört bir yanında görev yapan tüm eczacıların 14 Mayıs Bilimsel Eczacılık Günü’nü kutladı.
